ความลับเบื้องหลัง 8 เก้าอี้บ้านๆ ที่คุ้นเคย ซึ่งหลายคนอาจจะยังไม่รู้

หลายครั้งที่เราไปคาเฟ่ หรือร้านอาหาร เรามักจะพบเจอกับดีไซน์หลากหลายของ ‘เก้าอี้’ หนึ่งในเฟอร์นิเจอร์ที่ถือว่ามีอิทธิพลและส่งผลต่อบรรยากาศของร้านไม่น้อย ซึ่งในความเป็นจริงแล้ว เก้าอี้แบบบ้านๆ เก้าอี้ในร้านอาหาร หรือเก้าอี้ในออฟฟิศที่เราคุ้นตาในปัจจุบัน ล้วนแฝงไปด้วยเรื่องราวและต้นกำเนิดของการออกแบบที่น่าสนใจมากมาย ก่อนจะถูกดัดแปลงจนกลายเป็นตำนานคู่บ้านคู่ร้านอย่างที่เราเห็น วันนี้ HOUSEHUB จึงขอมาเล่าถึงเรื่องราวที่น่าสนใจของเก้าอี้เหล่านี้ รับรองได้เลยว่าหลายๆ คนคุ้นตาหรือเผลอๆ อาจจะพบว่ามีเก้าอี้เหล่านี้ตั้งอยู่ในบ้านของเราก็เป็นได้

Barcelona Chair
By Ludwig Mies van der Rohe

เราขอเริ่มตัวแรกด้วย Barcelona Chair เก้าอี้หรูหราสุดคลาสสิคที่ออกแบบโดยสถาปนิกเยอรมัน-อเมริกันระดับปรมาจารย์อย่าง Ludwig Mies van der Rohe เจ้าของวลีคุ้นหูอย่าง ‘Less is More’ เริ่มต้นด้วยปี 1929 ประเทศเยอรมันถูกรับเลือกให้เป็นเจ้าภาพจัดงานใหญ่อย่างงานศิลปะโลก ณ เมืองบาร์เซโลนา เพื่อไม่ให้น้อยหน้า รัฐบาลเยอรมันจึงมอบหมายให้ Mies van der Rohe และ Lilly Reich นักออกแบบหญิงชาวเยอรมัน ออกแบบเก้าอี้ขึ้นเพื่อรองรับกษัตริย์และพระราชินีประเทศสเปน ซึ่งจะเสด็จมาเปิดงานด้วยพระองค์เอง โดยหลังจากเสร็จงาน เก้าอี้ตัวนี้จะถูกนำมาตกแต่งอาคารพาวิลเลียน ซึ่งทำด้วยหินอ่อน กระจก และทองเหลือง สภาพแวดล้อมเหล่านี้จึงกลายเป็นโจทย์สำคัญในการออกแบบเก้าอี้

ทั้งคู่ออกแบบตัวเก้าอี้โดยแบ่งเป็นสองส่วนคือ เบาะและพนักพิงที่หุ้มด้วยหนังเกรดพรีเมี่ยมสีงาช้างที่ผ่านการตัดเย็บอย่างประณีต และบริเวณใต้เบาะที่นั่งจะใช้แผ่นหนัง 17 เส้น สานกันเพื่อรัดตัวโครงของเก้าอี้เอาไว้ ส่วนฐานและขาจะใช้โครเมียมหรือสแตนเลสออกแบบไขว้กันเป็นรูปตัว X ด้วยดีไซน์ที่เรียบหรู แต่แฝงรายละเอียดและเอกลักษณ์ที่โดดเด่น จึงทำให้เก้าอี้ตัวนี้ได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก สมกับคำว่า ‘Less is More’ อย่างไม่ต้องสงสัยเลย

อ้างอิงข้อมูลและรูปภาพจาก furny และ vancouversofacompany

Stool 60
By Alvar Aalto


เก้าอี้สตูล (Stool) หรือที่เรารู้จักกันในชื่อบ้านๆ อย่าง เก้าอี้หัวโล้น ที่ไม่มีพนักพิงและที่ท้าวแขน เก้าอี้สตูล 60 สุดเรียบง่ายตัวนี้ ออกแบบขึ้นในช่วงปี 1933 โดยสถาปนิกชาวฟินแลนด์ Alvar Aalto โดย Alvar Aalto ได้นำไม้เบิร์ชที่หาได้ในประเทศฟินแลนด์ไปทดลองอบไอน้ำเพื่อทำให้เนื้อภายในของวัสดุสามารถดัดและงอได้ และนำออกแบบเป็นโครงสร้างฐานของเก้าอี้ ด้วยรูปทรงที่มีสามขายังทำให้เก้าอี้ตัวนี้ สามารถวางซ้อนกันเพื่อให้สะดวกต่อการเก็บ และในการนำมาวางซ้อนกันยังเกิดเป็นโครงสร้างที่สวยงามอีกรูปแบบหนึ่ง จึงไม่น่าแปลกใจเลยที่ Stool 60 กลายเป็นอีกหนึ่งเก้าอี้ที่ยังได้รับความนิยมจากอดีตจนถึงปัจจุบัน

อ้างอิงข้อมูลและรูปภาพจาก artek

Eames Plastic Chair
By Charles and Ray Eames


สำหรับเก้าอี้ตัวที่สามที่เราจะนำเสนอ เชื่อว่าหลายๆ คนคงคุ้นตากันอย่างดี เก้าอี้พลาสติกตัวนี้ออกแบบในปี 1950 โดย Charles and Ray Eames สองสามีภรรยานักออกแบบผู้ทรงอิทธิพลและถือเป็นไอคอนิกของงานดีไซน์แห่งโลกอุตสาหกรรมในศตวรรษที่ 20 ในยุคนั้น โลกและอุตสาหกรรมต่างๆ เริ่มหันมาให้ความสนใจกับงานออกแบบและการผลิตเฟอร์นิเจอร์ที่มองถึงสวยงาม และสามารถเคลื่อนย้าย จัดเก็บ มีฟังก์ชันที่ตอบสนองความต้องการของการใช้ชีวิต โดยเน้นที่ความเรียบง่าย ผลิตและเข้าถึงได้ง่าย จากความต้องการเหล่านี้จึงเกิดเป็นการออกแบบเก้าอี้ Eames molded plastic chair ขึ้นเพื่อให้เหมาะกับการใช้งานในครัวเรือนซึ่งมีขนาด วัสดุที่เหมาะสม แข็งแรงทนทาน และที่สำคัญคือราคาถูก จวบจนปัจจุบันเก้าอี้รุ่นนี้ก็ยังมีเราให้เห็นในการตกแต่งที่ยังคงแฝงไปด้วยเสน่ห์ เข้ากับบ้านสมัยใหม่ได้อย่างไม่ขัดเขิน ยังคงผลิตและเป็นที่ต้องการของคนทั่วโลกไม่เปลี่ยนแปลง

อ้างอิงข้อมูลและรูปภาพจาก moodandtone

Cessa Chair
By Marcel Breuer


เก้าอี้ที่มีชื่อว่า Cessa Chair ออกแบบขึ้นในปี 1928 โดยนักออกแบบชาวฮังการีนามว่า Marcel Breuer เก้าอี้ตัวนี้โดดเด่นกว่าเพื่อนด้วยลักษณะโครงสร้างที่ค่อนข้างแปลกประหลาด ซึ่งหากดูผิวเผินเราจะเห็นเหมือนกับว่าเก้าอี้ลอยอยู่กลางอากาศ ด้วยความที่เคยใช้ชีวิตช่วงหนึ่งคลุกคลีอยู่ภายในโรงเรียนสอนดีไซน์ต้นแบบของยุคโมเดิร์นอย่าง Bauhaus เขาจึงได้รับอิทธิพลแนวคิด การออกแบบนวัตกรรม และมองหาวัสดุที่เหมาะสมสำหรับการผลิตในจำนวนมาก (mass production) แต่ในขณะเดียวกันก็ยังคงสร้างสรรค์รูปทรงที่สวยงามให้กับเฟอร์นิเจอร์ได้

Breuer พบแรงบันดาลใจจากท่อเหล็กของจักรยานที่เขาขี่รอบเมืองในชีวิตประจำวัน และนำมาดัดแปลง ทดลอง ซ้ำแล้วซ้ำเล่าจนวัสดุมีน้ำหนักเบา แข็งแรงและอ่อนตัวพอที่จะสร้างเฟอร์นิเจอร์ในรูปทรงที่เขาต้องการ เส้นสายโค้งมนแปลกตาของเก้าอี้ที่เราเห็นยังกลายเป็นสัญลักษณ์ของความโมเดิร์นยุคใหม่ที่ตราตรึงใจคนมาหลายยุคหลายสมัย ในปัจจุบันเราก็ยังคงเห็นเก้าอี้ที่ออกแบบโดยได้แรงบันดาลใจจากโครงสร้าง Cessa Chair ตัวนี้มากมายนับไม่ถ้วน

อ้างอิงข้อมูลและรูปภาพจาก knoll

Tolix Chaise A Chair
By Xavier Pauchard


สำหรับร้านอาหาร บ้านหรือคาเฟ่ที่ตกแต่งสไตล์ Loft รับรองว่าจะต้องมีเก้าอี้ Tolix Chair เป็นองค์ประกอบหนึ่งอย่างแน่นอน โดยเก้าอี้ตัวนี้ออกแบบขึ้นในปี 1934 โดย Xavier Pauchard นักอุตสาหกรรมชาวฝรั่งเศส Xavier ถือเป็นผู้บุกเบิกในการทำให้เหล็กไม่ขึ้นสนิม ด้วยวิธีการนำเหล็กไปชุบสังกะสีหลอมเหลวอุณหภูมิสูงที่เรียกว่า Galvanization หลังจบสงครามโลกครั้งที่ 1 เขาได้มีโอกาสรับผิดชอบในการผลิตสินค้าแผ่นโลหะสังกะสีของประเทศซึ่งกำลังเฟื่องฟูในยุคนั้น หลังจากนั้นจึงเริ่มก่อตั้งแบรนด์ TOLIX และเริ่มผลิตเก้าอี้ประเภทต่างๆ ออกมาเพื่อจำหน่าย ด้วยวัสดุที่เป็นเหล็กจึงทำให้เก้าอี้แข็งแรง ทนทาน และมีจุดเด่นตรงที่ไม่เป็นสนิม สามารถใช้งานได้ทั้งในร่มและกลางแจ้ง สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นเหตุผลที่ทำให้ Tolix Chair กลายเป็นเก้าอี้ที่คลาสสิคมากที่สุดในยุคสมัยหนึ่ง และยังคงได้รับความนิยมจวบจนถึงปัจจุบัน ไม่ว่าใครที่คิดจะตกแต่งในสไตล์ Loft ก็มักจะนึกถึงรูปร่างหน้าตาของ Tolix Chair ตัวนี้

อ้างอิงข้อมูลและรูปภาพจาก finnishdesignshop tolix และ vignettedesign

Round Chair / The Chair
By Hans Wegner


นอกจากสไตล์ลอฟท์ที่กล่าวไปข้างต้น เราขอเปลี่ยนมาพูดถึงสไตล์เรียบง่ายอย่างแสกนดิเนเวียนกันบ้าง โดยเก้าอี้ Round Chair หรือที่รู้จักกันในชื่อ The Chair ตัวนี้ ถูกออกแบบขึ้นในปี 1949 โดยนักออกแบบเฟอร์นิเจอร์ชื่อดังชาวเดนมาร์ก Hans Wegner เมื่อช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ผ่านพ้นไป แนวโน้มของความต้องการของคนย่อมเปลี่ยนแปลงตาม จากความโหดร้ายในยุคแร้นแค้นของสงคราม ผู้คนหันมาโหยหาสิ่งที่สวยงามอย่างงานหัตถกรรม งานออกแบบจากวัสดุธรรมชาติ และงานคราฟต์กันมากขึ้น ทักษะฝีมือต่างๆ ของงานคราฟท์ในประเทศเดนมาร์กจึงถูกถ่ายทอดผ่านเก้าอี้ Round Chair ตัวนี้

โดยเก้าอี้รุ่นนี้เป็นหนึ่งในชิ้นงานเฟอร์นิเจอร์สไตล์เดนิชที่มีชื่อเสียงมากที่สุด ด้วยรูปทรงและวัสดุจากไม้ที่เรียบง่าย ดูถ่อมตน ในขณะเดียวกันก็แสดงถึงความเคร่งขรึม แสดงถึงลักษณะนิสัยของ Hans Wegner ได้เป็นอย่างดี หนึ่งในสิ่งที่ทำให้ Round Chair โด่งดังมากขึ้นกว่าเดิม คือ วันที่จอห์น เอฟ. เคนเนดีนั่งเก้าอี้ตัวนี้ ดีเบตกับ ริชาร์ด นิกสัน ซึ่งเป็นการถ่ายทอดสดการดีเบตของผู้สมัครชิงตําแหน่งประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาครั้งแรกในประวัติศาสตร์ หลังจากนั้น Round Chair จึงกลายเป็นผลงานที่ได้รับการยอมรับไปทั่วโลกว่าเป็นที่สุดของความคลาสสิคในเรื่องการออกแบบแห่งยุค’50

อ้างอิงข้อมูลและรูปภาพจาก incollect hausfur iloveperfectdesign และ pinimg

Navy Chair
By Witton C. “Bud” Dinges / EMECO


ถ้าเราพูดถึงเก้าอี้ที่มีความแข็งแรงมากที่สุด หลายๆ คนคงมีภาพ Navy Chair ลอยเข้ามาอย่างแน่นอน Navy chair หรือ Emeco 1006 เป็นเก้าอี้วัสดุอลูมิเนียม ที่ออกแบบโดย Witton C. “Bud” Dinges และผลิตโดยบริษัท Emeco ใน Pennsylvania ประเทศอเมริกา จุดเริ่มต้นของเก้าอี้ตัวนี้ เริ่มขึ้นในปี 1940 ในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 รัฐบาลอเมริกาต้องการให้เขาสร้างเก้าอี้สำหรับการทหาร เพื่อใช้ในการรบ โดยจะต้องมีคุณสมบัติที่ทนน้ำ ทนสภาพอากาศเกลือ มีน้ำหนักเบา แข็งแรงและใช้งานได้นาน วัสดุที่ถูกนำมาใช้จึงเป็นการหลอมอลูมิเนียมขึ้นใหม่ และนำมาเชื่อมเข้าเป็นชิ้นเดียวกันโดยไร้รอยต่อ ขัดแต่งพื้นผิวและเพิ่มความต้านทานการผุกร่อนด้วยการนำไปทำกระบวนการเคลือบผิวที่เรียกว่าอโนไดซ์

เก้าอี้ตัวนี้ผ่านการทดสอบความแข็งแรงด้วยการโยนลงมาจากหน้าต่างบนตึกหกชั้น ผลคือไม่เกิดความเสียหายและมีรอยขีดข่วนเพียงไม่กี่รอย ในภายหลัง Navy Chair จึงกลายเป็นไอคอนหนึ่งของชาวอเมริกันและมักปรากฏตัวตามนิตยสารการออกแบบและวงการแฟชั่นมากมาย

อ้างอิงข้อมูลและรูปภาพจาก emeco และ dwr

Panton S Chair
By Verner Panton


มาถึงเก้าอี้ตัวสุดท้ายอย่าง Panton S Chair ซึ่งออกแบบขึ้นในปี 1967 โดย Verner Panton ดีไซเนอร์ชาวเดนมาร์กที่ทรงอิทธิพลที่สุดคนหนึ่งของโลก ผลงานของเขาโดดเด่นด้วยรูปลักษณ์สไตล์ Futuristic ซึ่งเป็นที่กระแสนิยมป๊อปคัลเจอร์แห่งยุค 60 จุดเริ่มต้นของ Panton S Chair มาจากแนวคิดที่แพนตันต้องการออกแบบเก้าอี้จากวัสดุพลาสติกที่หล่อขึ้นเป็นชิ้นเดียวไร้รอยต่อ ด้วยรูปทรงดีไซน์ที่ลื่นไหล ไม่มีขาหลัง ฉีกกฏภาพชินตาของเก้าอี้ในแบบเดิมๆ ให้เก้าอี้กลายเป็นเหมือนผลงานศิลปะชิ้นหนึ่ง รวมถึงต้องสามารถซ้อนกันได้ และทนทานตอบรับฟังก์ชันของการใช้งานได้ดี

ด้วยการร่วมมือกับ Vitra โรงงานผลิตเฟอร์นิเจอร์สัญชาติสวิสเซอร์แลนด์ ทำให้การใช้พลาสติกสามารถสร้างออกมาเป็นผลงานได้จริง ตรงตามความต้องการของ Panton ด้วยรูปทรงที่เป็นเอกลักษณ์ แหกกฏภาพจำแบบเดิมๆ เก้าอี้ Panton S Chair ตัวนี้จึงคว้ารางวัลมามากมาย และโด่งดังทั้งในแวดวงงานดีไซน์และได้ขึ้นปกนิตรสารแฟชั่นระดับโลกอย่าง Vouge และยังคงมีชื่อเสียงจวบจนถึงปัจจุบัน

อ้างอิงข้อมูลและรูปภาพจาก smow และ vitra